Điện mặt trời toàn cầu đạt 2,96 TW: Xu hướng nổi bật từ IEA PVPS 2026
Ảnh: Quang Nguyen Vinh / Pexels
Báo cáo Trends in Photovoltaic Applications 2026 do chương trình IEA PVPS công bố vào tháng 9/2026 cho thấy điện mặt trời tiếp tục tăng mạnh về quy mô toàn cầu. Tổng công suất quang điện (PV) đã lắp đặt đạt khoảng 2,96 terawatt (TW) vào cuối năm 2025, sau một năm bổ sung khoảng 690 gigawatt (GW).
Đây là dữ liệu lắp đặt trong năm 2025 được công bố vào năm 2026, không phải công suất lắp mới trong năm 2026.
Biểu đồ do Phúc Thịnh Solar biên soạn theo dữ liệu IEA PVPS Trends 2026; các giá trị được làm tròn.
1. Năm 2025 lắp mới khoảng 690 GW điện mặt trời
Theo báo cáo IEA PVPS tháng 9/2026, mức lắp đặt PV mới toàn cầu khoảng 690 GW, tăng 15% so với năm 2024. Tốc độ tăng trưởng có chậm hơn giai đoạn mở rộng đặc biệt nhanh trước đó, nhưng lượng lắp mới vẫn rất lớn.
Các động lực gồm chi phí module thấp, nhu cầu nguồn điện bổ sung và việc triển khai rộng ở nhiều quốc gia. Dữ liệu cũng nhấn mạnh rằng bài toán năng lượng không dừng lại ở việc lắp được bao nhiêu tấm pin, mà còn là vận hành hiệu quả nguồn điện thay đổi theo nắng và thời tiết.
2. Trung Quốc dẫn đầu, nhiều thị trường khác cũng tăng trưởng
Các thị trường quốc gia hàng đầu theo dữ liệu 2025 của báo cáo IEA PVPS:
| Quốc gia | Công suất PV lắp mới 2025 (xấp xỉ) |
|---|---|
| Trung Quốc | 415 GW |
| Ấn Độ | 54 GW |
| Hoa Kỳ | 43 GW |
| Đức | 18 GW |
| Pakistan | 14 GW |
Trung Quốc chiếm gần 60% công suất lắp đặt mới của thế giới trong năm. Cũng theo IEA PVPS, có khoảng 36 quốc gia đạt trên 1 GW công suất mới năm 2025, phản ánh sự mở rộng thị trường ra ngoài nhóm dẫn đầu.
Không nên lấy các số liệu quốc gia này làm dự báo trực tiếp cho doanh số, giá thiết bị hoặc hiệu quả đầu tư ở Việt Nam: chính sách, chi phí và đặc điểm hệ thống điện giữa các nơi khác nhau.
3. Điện mặt trời phân tán có vai trò ngày càng rõ
Ngoài những dự án điện mặt trời quy mô lớn, hệ thống phân tán — bao gồm nhiều mô hình điện mặt trời mái nhà — tiếp tục phát triển. Việc sản xuất điện gần nơi tiêu thụ giúp một số khách hàng tận dụng trực tiếp phần điện tạo ra trong giờ có nắng.
Tuy nhiên, tỷ lệ tự dùng, bức xạ địa phương, biểu đồ tải theo giờ và điều kiện đấu nối vẫn là các yếu tố quyết định giá trị của một hệ thống. Một nhà xưởng hoạt động ban ngày có thể có bài toán khác hẳn nhà ở dùng điện chủ yếu vào buổi tối.
4. Xu hướng công nghệ: N-type, hiệu suất và độ tin cậy
Báo cáo ghi nhận sự chuyển dịch mạnh của ngành sản xuất quang điện sang công nghệ silicon N-type. Những dòng module ứng dụng TOPCon, HJT hoặc công nghệ tiếp xúc mặt sau (Back Contact) ngày càng xuất hiện trong phân khúc thương mại.
Dù vậy, tên công nghệ không thay thế kiểm chứng chất lượng. Khi chọn sản phẩm, khách hàng vẫn nên xem datasheet đúng model, hiệu suất module, hệ số nhiệt, khả năng suy giảm công suất, kiểm thử độ tin cậy, điều kiện bảo hành và sự tương thích với hệ thống.
5. Pin lưu trữ và khả năng linh hoạt của hệ thống điện
Nguồn PV thay đổi theo thời gian trong ngày và thời tiết, trong khi nhu cầu sử dụng điện không hoàn toàn trùng với giờ nắng. Vì vậy, pin lưu trữ (BESS), quản lý năng lượng và điều phối phụ tải ngày càng được quan tâm.
Với hộ gia đình và doanh nghiệp, pin lưu trữ có thể đáp ứng những nhu cầu khác nhau: dùng điện buổi tối, dự phòng cho tải quan trọng hoặc hỗ trợ quản lý phụ tải. Không nên mặc định mọi khách hàng đều phải đầu tư lưu trữ; lợi ích kinh tế cần được tính từ nhu cầu thật, số lần chu kỳ và chi phí hệ thống.
6. Tín hiệu gì đối với người đầu tư điện mặt trời ở Việt Nam?
Thị trường toàn cầu lớn lên thường đem lại nhiều lựa chọn công nghệ và nhà cung cấp. Nhưng quyết định tại Việt Nam cần dựa trên:
Đặc điểm sử dụng điện: mức kWh theo tháng và thời điểm dùng điện.
Điều kiện công trình: diện tích mái, độ bền kết cấu, bóng che và hướng lắp đặt.
Chi phí toàn vòng đời: thiết bị, lắp đặt, bảo trì và thay thế.
An toàn và bảo hành: thiết bị chính hãng, thông số phù hợp và quy trình vận hành.
Quy định hiện hành: điều kiện đấu nối, xử lý điện dư và những thủ tục áp dụng tại thời điểm đầu tư.
Các bài phân tích pháp lý cũ cần được kiểm tra theo văn bản có hiệu lực khi đăng; không suy từ chính sách ở nước ngoài sang Việt Nam.
7. Bài học quan trọng: không chỉ tăng công suất, mà còn sử dụng hiệu quả
Con số 2,96 TW cho thấy điện mặt trời đã trở thành một phần quan trọng của hệ thống năng lượng thế giới. Xu hướng tiếp theo là phối hợp tốt hơn giữa nguồn PV, lưới điện, lưu trữ và nhu cầu sử dụng.
Đối với khách hàng Phúc Thịnh Solar, thông điệp thực tế là chọn đúng công suất, đúng inverter và đúng cấu hình lưu trữ dựa trên nhu cầu, thay vì chỉ chạy theo công nghệ mới hoặc công suất module lớn.
Nguồn tham khảo
Ghi chú biên tập: bản Snapshot sơ bộ tháng 4/2026 từng ước tính khoảng 698 GW; bài này sử dụng con số khoảng 690 GW từ báo cáo Trends tháng 9/2026. Ảnh bìa là tư liệu minh họa về trang trại điện mặt trời tại Việt Nam, không phải dự án của Phúc Thịnh Solar.
